Tất định luận và tự do lựa chọn – Isaiah Berlin

435
1352
Tất định luận và tự do lựa chọn - Isaiah Berlin - Vikwi cho thuê sách
Tất định luận và tự do lựa chọn - Isaiah Berlin - Vikwi cho thuê sách

Tất định luận có phải là định luật phổ quát chi phối toàn bộ thế giới bao gồm cả con người hay không? Trong hiện trạng khoa học hiện nay (theo lập trường của Berlin như tôi hiểu, cũng như theo hiểu biết của tôi) ta không có lập luận logic hay bằng chứng thường nghiệm đủ để đưa ra kết luận dứt khoát khẳng định hay phủ định cho câu hỏi trên. Những tiến bộ của môn tâm sinh lí học có vẻ như chứng tỏ khu vực tự do lựa chọn của con người là bé nhỏ hơn so với quan niệm vốn có trước đây, những tiến bộ ấy cũng tạo ra nhiều phương pháp huấn luyện nhào nặn con người của những thế lực quyền uy sao cho những người khác làm theo ý chí của họ mà không tự biết là đang làm gì; và trong tình trạng ấy những người này mất đi thân phận của bản thân như những con người tự do, mặc dù họ vẫn có thể tự hài lòng với thân phận nô lệ của mình.

Người ta hay nói đến giữ gìn phẩm giá của con người như chút ít tối thiểu để con người còn là con người, nhưng ít có diễn giải minh bạch về nội dung của nó. I. Berlin cho rằng đó chính là tự do lựa chọn những cứu cánh cho cuộc sống của mình bằng những hành động có chủ tâm và tự chịu trách nhiệm về lựa chọn của mình. Con người dựa trên những phán xét nào để lựa chọn cứu cánh cho mình? I. Berlin cho rằng cần phân biệt phán xét sự kiện và phán xét giá trị. Phán xét sự kiện là phân tích tình huống để hiểu được những hậu quả của các hành động trong quá khứ cũng như dự báo những hậu quả của hành động trong tương lai. Nó ít nhiều độc lập với lựa chọn cứu cánh. Lựa chọn cứu cánh chủ yếu liên quan đến những ưu tiên về giá trị đạo đức mà cá nhân lựa chọn cho mình, đó là phán xét giá trị. Nếu tất định luận bao gồm cả thế giới con người là đúng thì sẽ chỉ còn lại phán xét sự kiện mà thôi. Những phán xét giá trị về quy trách nhiệm cùng những đánh giá khen chê đạo đức sẽ trở thành trống rỗng.

“Mọi chuyện vẫn còn là chịu đựng được, dù học có phải trải qua khổ đau nhiều đến đâu, chừng nào mà vẫn còn để ngỏ khả năng của cái thiện – là tình trạng trong đó người ta được tự do lựa chọn, được tìm kiếm những cứu cánh một cách bất vụ lợi chỉ vì tự thân chúng. Tâm hồn của họ bị phá hủy chỉ khi nào điều này không còn khả dĩ nữa. Ấy là khi lòng mong muốn được lựa chọn bị bẻ gãy khiến cho vì thế mà người ta mất đi mọi giá trị đạo đức, và các hành vi mất đi mọi ý nghĩa (dưới dạng thiện và ác) trong chính con mắt của họ; đó chính là điều hàm nghĩa trong việc phá hủy lòng tự trọng của người ta, bằng cách biến họ thành giẻ rách như lời nói của ngài.” (Trích: một bức thư gửi George Kennan).

Hãy liên hệ với vikwi.com – cho thuê, mượn sách để được thuê những cuốn sách hay với giả bất ngờ, đặc biệt nếu bạn là HS-SV sẽ được mượn sách miễn phí.

Mục lục.

Lời nhà xuất bản.

Tất định luận và tự do lựa chọn.

Tính tất yếu của lịch sử.

John Stuart Mill và những cứu cánh của cuộc sống.

Từ hy vọng và sợ hãi dẫn đến tự do.

Hồi tưởng chung cuộc.

Một bức thư gửi George Kennan.

 

435 COMMENTS

  1. you are in point of fact a just right webmaster.

    The web site loading velocity is incredible. It kind of feels that you’re
    doing any unique trick. Furthermore, The contents are masterpiece.
    you’ve done a excellent activity in this matter!

     
  2. You are so awesome! I don’t think I’ve read anything like that before.

    So nice to discover another person with some unique thoughts on this subject.
    Seriously.. many thanks for starting this up.
    This web site is something that is needed on the internet, someone with some originality!

     
  3. I’ve been exploring for a bit for any high-quality articles
    or weblog posts in this kind of space . Exploring in Yahoo I eventually stumbled upon this website.
    Reading this information So i’m glad to show that I’ve a very good
    uncanny feeling I found out just what I needed. I such a lot without a doubt will make sure
    to do not put out of your mind this site and provides it
    a look regularly.

     
  4. I’m truly enjoying the design and layout of your blog.
    It’s a very easy on the eyes which makes it much more pleasant for me to come here and visit more
    often. Did you hire out a designer to create your theme?
    Exceptional work!

     
  5. We stumbled over here by a different website and thought I might as well check things out.
    I like what I see so now i am following you.
    Look forward to looking over your web page for a second time.

     
  6. Greate pieces. Keep writing such kind of info on your page.
    Im really impressed by your blog.
    Hi there, You’ve performed an excellent job. I will certainly digg it and for
    my part recommend to my friends. I’m confident they
    will be benefited from this web site.

     
  7. Hi, i think that i noticed you visited my web site so i got here to return the desire?.I’m
    trying to to find issues to improve my website!I assume its good enough to
    make use of a few of your ideas!!

     
  8. I used to be recommended this website via my cousin. I am not
    sure whether or not this put up is written by way of
    him as nobody else realize such particular approximately
    my difficulty. You are wonderful! Thank you!

     
  9. I think what you published made a bunch of sense. However, consider this, what if you wrote a catchier title?
    I mean, I don’t want to tell you how to run your blog, but what if you added a headline that grabbed a
    person’s attention? I mean Tất định luận và tự do lựa chọn – Isaiah Berlin –
    Vikwi cho thuê, mượn sách is kinda vanilla. You could look at Yahoo’s front
    page and see how they create article headlines to get viewers to open the links.

    You might try adding a video or a picture or two
    to grab readers interested about what you’ve got to say.
    Just my opinion, it could make your blog a little bit more interesting.

     
  10. An interesting discussion is definitely worth comment.
    I do think that you ought to write more on this issue, it might not be a taboo subject but
    typically people do not discuss these issues. To the next!

    Best wishes!!

     
  11. Wow that was strange. I just wrote an incredibly long comment but after I clicked submit my
    comment didn’t appear. Grrrr… well I’m not writing all that over again. Anyhow, just wanted to say fantastic blog!

     
  12. Normally I do not read post on blogs, however I wish to say that
    this write-up very forced me to take a look at and do it!
    Your writing taste has been surprised me. Thanks, very great post.

     
  13. You can definitely see your skills in the work you write.
    The world hopes for even more passionate writers like you who aren’t
    afraid to mention how they believe. Always go after your heart.

     
  14. This is a categorically enchanting website I be required to say.

    Too bad that there are not too many websites like This anymore. But I am pleased that I develop it. Good writing on it .

    You can see my website here as unquestionably: xbody dristor

     
  15. I have been exploring for a bit for any high quality articles or weblog posts on this sort of house .
    Exploring in Yahoo I finally stumbled upon this website. Studying this information So i’m satisfied to convey that I’ve
    a very good uncanny feeling I came upon just what I needed.
    I so much definitely will make certain to don?t omit this website and provides it a look on a constant basis.

     
  16. My family every time say that I am wasting my time here at web, however
    I know I am getting know-how daily by reading thes good articles or reviews.

     
  17. I’m not sure exactly why but this weblog is loading very slow for me.
    Is anyone else having this issue or is it a issue on my end?
    I’ll check back later on and see if the problem still
    exists.

     
  18. This is very interesting, You are a very skilled blogger.

    I have joined your rss feed and look forward to seeking more of your excellent post.
    Also, I have shared your site in my social networks!

     
  19. Hi! I realize this is somewhat off-topic however I
    had to ask. Does running a well-established blog like
    yours require a large amount of work? I am brand new to blogging but I do write in my
    journal daily. I’d like to start a blog so I can easily share
    my own experience and thoughts online. Please let me know
    if you have any recommendations or tips for brand new aspiring bloggers.
    Thankyou!

     
  20. Wow, wonderful blog structure! How long have you been blogging for?

    you make blogging glance easy. The total glance of your
    web site is excellent, let alone the content material!

     
  21. Woah! I’m really loving the template/theme of this website.
    It’s simple, yet effective. A lot of times it’s tough to get that
    “perfect balance” between superb usability and visual appearance.

    I must say you have done a amazing job with this. In addition, the blog
    loads very fast for me on Firefox. Superb Blog!

     
  22. Normally I don’t learn article on blogs, but I would like to say
    that this write-up very pressured me to check out and do it!
    Your writing style has been amazed me. Thank you, very great article.

     
  23. Hi would you mind letting me know which webhost you’re working with?
    I’ve loaded your blog in 3 completely different web browsers and I must say this blog loads a lot faster then most.
    Can you recommend a good hosting provider at a reasonable price?
    Many thanks, I appreciate it!

     

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here